کتاب «آسیبشناسی روانی» نوشتۀ بنیانگذار روانشناسی بالینی در ایران دکتر سعید شاملو از انتشارات رشد، از منابع فارسی شناختهشده در حوزه روانشناسی مرضی است. این کتاب به شناخت و بررسی رفتارهای نابهنجار میپردازد و تلاش میکند مبانی نظری و علمی لازم برای درک اختلالات و مشکلات روانشناختی را در اختیار خواننده قرار دهد.
در مطالعه آسیبشناسی روانی، صرفاً شناخت نشانههای یک اختلال کافی نیست؛ بلکه باید تفاوت رفتار بهنجار و نابهنجار، عوامل مؤثر بر شکلگیری مشکلات روانی و معیارهای تشخیص آنها نیز بررسی شود. کتاب شاملو با پرداختن به این مباحث، زمینهای برای آشنایی منسجمتر با موضوعات اصلی روانشناسی مرضی فراهم میکند.
از موضوعات محوری این حوزه میتوان به مفهوم و تاریخچه آسیبشناسی روانی، دیدگاههای مختلف درباره رفتار نابهنجار، شیوههای شناخت و ارزیابی مشکلات روانشناختی و معیارهای تشخیص اختلالات اشاره کرد. آشنایی با این مباحث به دانشجویان کمک میکند تا در مطالعه اختلالات روانی، علاوه بر نشانهها، به زمینهها و عوامل مؤثر بر بروز آنها نیز توجه داشته باشند.
این کتاب برای دانشجویان روانشناسی، روانشناسی بالینی و مشاوره، منبعی دانشگاهی برای آشنایی با مبانی آسیبشناسی روانی به شمار میرود و میتواند در کنار سایر منابع تخصصی این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.
کتاب «آسیبشناسی روانی» در دو بخش که شامل پانزده فصل است تدوین شده است که دو نظام DSM و ICD که طبقهبندی و تشخیص بیماریهای روانی بر آنها مبتنی است نیز در نگارش این کتاب درنظر نویسنده بوده است.
در بخش اول کتاب به وجوه شباهت، تفاوت نقاط قوت و ضعف هریک از بیماران پرداخته میشود و در بخش دوم کتاب از آسیبشناسی بیماری اسکیزوفرنی و تأثیر عوامل فرهنگی در بروز و پیشرفت بیماری اسکیزوفرنی صحبت میشود.
در کتاب آسیب شناسی روانی دکتر سعید شاملو پس از صحبت دربارۀ تاریخچۀ آسیبشناسی روانی نویسنده به سراغ سببشناسی نابهنجاریهای روانی رفته و سپس به نشانهشناسی و طبقهبندی بیماریهای روانی میپردازد.
در فصل چهارم این کتاب، نویسنده به اختلالات نوروتیک توجه میکند و در فصل بعد بیماریهای روانتنی را معرفی کرده و شرح میدهد. در فصل ششم اختلالات خلقی را بررسی میکند و در فصول هفتم تا دهم بهترتیب به اختلال اسکیزوفرنیا و پارانوید و اختلالات شخصیت و جنسی پرداخته میشود.
درنهایت هم در فصل یازدهم تا سیزدهم به اعتیاد و اختلالات مغزی و عقبماندگی ذهنی میپردازد و دو فصل پایانی نیز اختصاص به اختلالات رفتار در کودکان و نوجوانان و اختلالات دوران پیری دارد.
فهرست کتاب آسیب شناسی روانی شاملو
- فصل اول: تاریخچۀ آسیبشناسی روانی
- فصل دوم: سببشناسی نابهنجاریهای روانی
- فصل سوم: نشانهشناسی و طبقهبندی بیماریهای روانی
- فصل چهارم: اختلال نوروتیکها (نوروزها)
- فصل پنجم: بیماریهای روانتنی (پسیکوسوماتیک)
- فصل ششم: اختلالات خلقی و نظریههای مربوط به سببشناسی آن
- فصل هفتم: اسکیزوفرنیا
- فصل هشتم: اختلالات پارانوید
- فصل نهم: اختلال شخصیت
- فصل دهم: اختلال جنسی
- فصل یازدهم: اعتیاد
- فصل دوازدهم: اختلالات مغزی
- فصل سیزدهم: عقبماندگی ذهنی
- فصل چهاردهم: اختلالات رفتار در کودکان و نوجوانان
- فصل پانزدهم: اختلالات دوران پیری